محمد الريشهري
376
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
دانشهاى اهل بيت عليهم السلام به ما رسيده ، « 1 » نشان مىدهد كه پيامبر اسلام و اهل بيت آن بزرگوار ، نه تنها از دانش پزشكى ، بلكه از همه علوم ، نه از راه تحصيل ، بلكه از طريق الهام الهى برخوردار بودهاند ، به گونهاى كه هر گاه اراده مىكردند چيزى را بدانند ، مىدانستند ، چنان كه امام صادق عليه السلام مىفرمايد : إنَّ الإِمامَ إذا شاءَ أن يَعلَمَ عَلِمَ . « 2 » امام ، آن گاه كه بخواهد بداند ، مىداند . به دليل اين دانش گسترده و علم خارق العاده بود كه امام على عليه السلام ، مكرّر به مردم مىفرمود : سَلونى قَبلَ أن تَفقُدونى ، فَإِنَّ بَينَ جَنبَىَّ عُلوما كَثيرَةً كَالبِحارِ الزَّواخِرِ . « 3 » از من بپرسيد ، پيش از آن كه مرا از كف بدهيد ؛ چرا كه در سينه من ، به سان درياهاى بىكران ، دانشهاى فراوان نهفته است . همه امامان عليهم السلام از چنين دانشى برخوردار بودهاند و در پاسخ دادن به هيچ مسئله علمىاى در نمىماندند . امام رضا عليه السلام در اين باره مىفرمايد : إنَّ العَبدَ إذَا اختارَهُ اللّهُ عز و جل لِامورِ عِبادِهِ شَرَحَ صَدرَهُ لِذلِكَ ، و أَودَعَ قَلبَهُ يَنابيعَ الحِكمَةِ ، و أَلهَمَهُ العِلمَ إلهاما ، فَلَم يَعىَ بَعدَهُ بِجَوابٍ ، و لا يُحَيَّرُ فيهِ عَنِ الصَّوابِ . « 4 » آن گاه كه خداوند عز و جل بندهاى را براى عهدهدارى كارهاى بندگان خويش برگزيند ، سينه وى را براى اين كار ، فراخ مىسازد و سرچشمههاى حكمت را در دل او به
--> ( 1 ) . ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : بخش چهارم / فصل يكم : ويژگىهاى علمى اهل بيت و فصل دوم : درهاى علوم اهل بيت و فصل سوم : مبادى علوم اهل بيت و دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ : بخش يازدهم : دانشهاى امام على . ( 2 ) . ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : بخش چهارم / فصل چهارم : چگونگى علم اهل بيت . ( 3 ) . ر . ك : دانشنامه امير المؤمنين بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ : بخش يازدهم / فصل چهارم / پرتو سوم / باب دهم : پيش از آن كه مرا از دست بدهيد ، از من بپرسيد . ( 4 ) . الكافى : ج 1 ص 202 ح 1 ، عيون أخبار الرضا عليه السلام : ج 1 ص 221 ح 1 ، معانى الأخبار : ص 101 ح 2 ، كمال الدين : ص 680 ح 31 ، الاحتجاج : ج 2 ص 446 .